"IJzer tabletten" levert in Nederland drie soorten resultaten op: een drogisterijcategorie, een geneesmiddelpagina voor ferrofumaraat bij de apotheek, en een top vijf waarin de merken allemaal bisglycinaat heten. Dat zijn geen drie meningen over hetzelfde product, maar drie verschillende aankopen, die elk op een andere maat te vergelijken zijn.
Het Voedingscentrum schrijft over de aankoop zelf: "Het is daarom belangrijk alleen ijzertabletten te nemen na overleg met de arts." Wij scannen wat die potten kosten en rekenen ze om naar de maat die bij hun etiket hoort.
"Waarvan ijzer": de regel waarop twee potten samenkomen
Op een pot ijzer staat vooraan ferrofumaraat, ferrosulfaat, ijzergluconaat of ijzerbisglycinaat, met milligrammen erachter. Die milligrammen wegen de hele verbinding. Het elementaire ijzer staat een regel lager of in de tabel op de achterkant, als "waarvan ijzer" in milligram, en het percentage referentie-inname ernaast hoort bij dat tweede getal. Alleen dat tweede getal legt twee potten naast elkaar. Hoe dat rekenwerk bij een ander mineraal uitpakt, staat voorgedaan in magnesium kopen.
Twee woorden op de voorkant leggen niets vast. "Heemijzer" noemt de herkomst, dierlijk materiaal, en "natuurlijk ijzer" noemt niet eens dat. Geen van beide vervangt de regel met de milligrammen.
De vergelijking ordent vervolgens op prijs per tablet of capsule, en verder gaat zij niet. Een lichte dosering wordt nooit naar een zware omgerekend, de vinkjes die verschijnen gaan over dieet en keurmerk, vegan of glutenvrij, en nooit over vorm of dosering, en dezelfde pot bij twee verkopers levert twee losse regels op, elk met een eigen prijs.
"IJzer bisglycinaat" is een merkenlijst, geen dosering
Deze term is inmiddels zelf een van de grootste zoekopdrachten rond ijzer, en wat eruit komt zijn merknamen: Vitakruid, Nutribites, Vitals. Het woord bisglycinaat legt de verbinding vast en verder niets; hoeveel elementair ijzer er per capsule in zit verschilt per pot en staat achterop.
Deze zoekterm heeft nog geen eigen categorie. Producten eronder worden op naam gevonden en op potprijs vergeleken, omdat capsules, tabletten en een enkel druppelflesje er door elkaar staan. De prijs per capsule reken je zelf: potprijs gedeeld door het aantal capsules dat de verpakking noemt.
Lactoferrine wordt in milligrammen eiwit verkocht
Lactoferrine is een melkeiwit met een eigen zoekvraag naast ijzer, met "werking", "ervaringen" en de merknaam Bonusan eromheen. Het etiket noemt milligrammen lactoferrine per capsule plus een allergenenregel die melk noemt; een getal voor ijzer staat er niet, want dat is niet wat gedoseerd wordt. Ook hier ontbreekt een categorie, dus de vergelijking gaat op potprijs, en het aantal capsules per pot loopt ver uiteen.
Vitamine C, B12 en de multi: twee doseringen onder elkaar
Veel ijzerpotten verkopen vitamine C mee in hetzelfde tablet. Wat die combinatie boven een kaal ijzertablet kost, zie je door de losse vitamine C ernaast te leggen: die staat per capsule gerangschikt en komt als ascorbinezuur, als gebufferd calciumascorbaat en als Ester-C, in doseringen die per pot ver uiteenlopen.
Bij B12 en foliumzuur verspringt de eenheid: B12 wordt in microgram gedoseerd en ijzer in milligram, dus een combinatietablet drukt twee schalen onder elkaar af. Een multivitamine met ijzer noemt zijn ijzer als één regel in een lange tabel, en wordt per tablet gerangschikt tussen andere multivitamines, niet tussen de ijzertabletten.
Een flesje, een doosje van de apotheek en een winkelnaam
Vloeibaar ijzer wordt per flacon verkocht en krijgt alleen een prijs per dosis als het etiket het aantal doses noemt; anders blijft de flesprijs staan. "Hoge dosering", "apotheek" en "huisarts" staan in de zoekwoorden ernaast, en die wijzen op de andere helft van het ijzeraanbod: ferrofumaraat is in Nederland ook een geregistreerd geneesmiddel met een bijsluiter, iets anders dus dan een voedingssupplement met dezelfde verbinding erin. Welke van de twee je vasthoudt, staat op de doos.
Bij ijzer plakken zoekers er bovendien opvallend vaak een keten achteraan, niet alleen achter "ijzer supplement" maar ook achter "ijzer bisglycinaat": Kruidvat, Etos, Holland & Barrett. Zo'n toevoeging levert een andere kassa op, geen ander etiket, en deze drie ketens staan niet tussen de winkels die wij scannen. Wat de kleine lettertjes op zo'n doos wel en niet vastleggen, is uitgewerkt in supplementenetiket lezen. IJzer keert verder terug op energie en focus, zwangerschap en borstvoeding, telkens met de ingrediënten die daar naast ijzer gezocht worden.