Vitamine D omrekenen: van IE naar microgram en terug

De Hoge Gezondheidsraad noemt vitamine D in microgram. Op een potje in de apotheek of in een webshop staat soms microgram, soms IE, en op een tweetalige verpakking ook UI. Zolang je die eenheden niet omrekent, vind je het advies niet terug op het etiket en leg je twee potjes niet eerlijk naast elkaar.

40 IE is 1 microgram

De Hoge Gezondheidsraad zet het onder zijn tabel met aanbevelingen: 1 µg vitamine D3 komt overeen met 40 internationale eenheden. Daarmee reken je elke kant op:

• Van IE naar microgram: deel door 40. 1000 IE is 25 microgram.
• Van microgram naar IE: vermenigvuldig met 40. 15 microgram is 600 IE.

Microgram (µg, mcg)	IE of UI	Op het etiket als % referentie-inname
10 µg	400 IE	200%
15 µg	600 IE	300%
20 µg	800 IE	400%
25 µg	1000 IE	500%
50 µg	2000 IE	1000%
75 µg	3000 IE	1500%

Vier afkortingen voor twee eenheden

Dezelfde twee eenheden hebben op een etiket verschillende namen, afhankelijk van de taal:

• Microgram staat er als µg, mcg of ug.
• Internationale eenheden staan er als IE of I.E. in het Nederlands, UI in het Frans en IU in het Engels. Op een tweetalige verpakking staan IE en UI soms naast elkaar: dat is twee keer hetzelfde getal.
• Een punt of spatie scheidt de duizendtallen. "1.000 IE" en "1 000 UI" zijn allebei duizend eenheden.
• Milligram (mg) is duizend keer meer dan een microgram. Lees je bij vitamine D "25 mg", kijk dan op het etiket zelf welke eenheid er echt staat.

Het advies van de Hoge Gezondheidsraad, in IE gelezen

De Hoge Gezondheidsraad beveelt volwassenen een voedingssupplement met 10 µg vitamine D per dag aan, 15 µg voor wie een risico op osteoporose heeft en 20 µg tijdens zwangerschap en borstvoeding en voor 70-plussers.

Staat er op je potje alleen IE of UI, zoek het getal dan op in de tabel hierboven: in dezelfde rij staat het in microgram, de eenheid waarin het advies geschreven is. Twijfel je welke hoeveelheid bij jou past, of neem je ook een multivitamine met vitamine D, vraag het dan aan je apotheker of huisarts.

Wat de Hoge Gezondheidsraad over het onderzoek schrijft

In hetzelfde advies vat de Hoge Gezondheidsraad samen wat het onderzoek over vitamine D laat zien:

• Wat EFSA vaststelde. Volgens de raad besloot het expertcomité van EFSA "dat er een dosis-effect verband bestaat tussen de aanbreng via voeding van vitamine D en enerzijds de normale ontwikkeling van bot en tanden en anderzijds het behoud van immuniteit en spierfuncties", maar dat er "onvoldoende bewijs" was voor een verband met de cardiovasculaire functie.
• Wat supplementen niet lieten zien. Interventie-onderzoek met vitamine D-supplementen bij mensen met een laag vitamine D-gehalte liet volgens de raad "geen gunstige invloed zien op metabolische merkers".
• Waar de bovengrens ligt. EFSA stelt voor volwassenen een maximale inname van 100 µg per dag voor. Volgens de Hoge Gezondheidsraad kan die verhoging niet onderbouwd worden "wanneer dit tot doel heeft een tekort gedurende bepaalde seizoenen in de gezonde bevolking te voorkomen", en de raad houdt het voor volwassenen op 50 µg per dag.

Een tablet van 5 microgram, de referentie-inname op het etiket, bevat de helft van de 10 microgram die de raad volwassenen als supplement aanbeveelt, en een kwart van de 20 microgram voor 70-plussers.

De claims die de EU voor vitamine D toestaat

Wat een fabrikant over vitamine D op een verpakking mag zetten, staat in de Europese lijst van toegestane gezondheidsclaims. Die lijst geldt ook in België. Voor vitamine D staan daarop:

• "Vitamine D draagt bij tot de normale opname/het normale gebruik van calcium en fosfor"
• "Vitamine D draagt bij tot normale calciumgehalten in het bloed"
• "Vitamine D draagt bij tot de instandhouding van normale botten"
• "Vitamine D draagt bij tot de instandhouding van normale werking van de spieren"
• "Vitamine D draagt bij tot de instandhouding van normale tanden"
• "Vitamine D draagt bij tot de normale werking van het immuunsysteem"
• "Vitamine D speelt een rol in het celdelingsproces"
• "Vitamine D is nodig voor een normale groei en ontwikkeling van het beendergestel van kinderen"

Die zinnen mogen alleen op een product dat ten minste een bron van vitamine D is. Eén claim kwam er in 2014 bij, met een eigen drempel: "Vitamine D helpt om de risico's van vallen te verminderen, in verband met houdingsinstabiliteit en spierzwakte. Vallen is een risicofactor voor botbreuken bij mannen en vrouwen vanaf 60 jaar." Die mag alleen op een supplement met ten minste 15 µg vitamine D per dagelijkse portie, en de verpakking moet vermelden dat het effect wordt verkregen bij een dagelijkse inname van 20 µg vitamine D uit alle bronnen.

Wij zetten zelf geen claims bij producten. Of een potje zo'n zin mag dragen, is aan de fabrikant.

Waarom 10 microgram als 200% op het etiket staat

Naast de microgram staat op een supplement ook een percentage. De Europese regels laten een vitamine uitdrukken als percentage van een vaste referentie-inname, en die is voor vitamine D 5 microgram. Een tablet van 10 microgram staat daardoor op 200%. Dat percentage is een rekeneenheid die op elk Europees etiket dezelfde is, geen advies van de Hoge Gezondheidsraad. Het zegt alleen hoeveel microgram er in de tablet zit.

Een potje met K2 erbij

Vitamine K2 staat ook in microgram op het etiket, vaak als MK-7. "25 µg / 50 µg" in een productnaam kan dus over twee vitamines gaan, en niet over twee sterktes vitamine D. Reken alleen de vitamine D om naar IE: K2 krijgt geen internationale eenheden.

Een combinatie betaalt bovendien voor meer dan vitamine D alleen. Bij tabletten en capsules van 25 microgram kost 100 microgram vitamine D op de mediaan € 1,02 in een combinatieproduct, en € 0,40 in een potje met alleen vitamine D.

Wil je K2 apart vergelijken, kijk dan op de vitamine K2-schap.

Per 100 microgram vergelijken, niet per capsule

Kosten een capsule van 10 microgram en een van 75 microgram evenveel per stuk, dan krijg je in de tweede zevenenhalf keer zoveel vitamine D voor dat geld. Per capsule vergelijk je dan iets anders. Zet je elk potje op dezelfde hoeveelheid vitamine D, dan valt dat verschil weg.

Op de vitamine D-schap kost 100 microgram vitamine D op de mediaan € 0,18 bij 75 microgram per tablet of capsule, en € 0,98 bij 10 microgram per tablet of capsule.

Die prijs per microgram zegt niets over welke sterkte bij jou past. Kies eerst de hoeveelheid, in microgram, en vergelijk daarna de prijs binnen die sterkte.

Op de vitamine D3-vergelijking sorteer je op prijs per 100 µg vitamine D. Wij lezen de dosering per tablet of capsule uit het etiket of de productnaam, rekenen IE om naar microgram en zetten zo elk potje op dezelfde maat. Potjes waarvan we de dosering nog niet konden lezen, staan onderaan. Die 100 microgram is een rekeneenheid om prijzen te vergelijken, geen hoeveelheid om in te nemen.

• "Zonder combinaties" laat alleen potjes met vitamine D zonder K2, calcium of visolie zien.
• Vorm en dieet filter je in de zijbalk: capsule, tablet, softgel, gummy, vegan.
• Druppels staan apart, met een prijs per 100 ml: een flesje tel je niet per capsule.

Snel omgerekend

Hoeveel microgram is 1000 IE vitamine D? 25 microgram. Deel het aantal IE door 40.

Hoeveel IE is 15 microgram vitamine D? 600 IE. Vermenigvuldig het aantal microgram met 40.

Is UI hetzelfde als IE? Ja. UI is de Franse afkorting van unités internationales, IE de Nederlandse van internationale eenheden.

Is mcg hetzelfde als µg? Ja. Mcg, µg en ug zijn drie schrijfwijzen van microgram.

Bronnen

• Hoge Gezondheidsraad, Voedingsaanbevelingen voor België, advies 9285 (2016), vitamine D op p. 150-151
• Richtlijn 2002/46/EG betreffende voedingssupplementen, artikel 8 en bijlage I
• Verordening (EU) nr. 1169/2011 betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten, bijlage XIII
• Verordening (EU) nr. 432/2012, lijst van toegestane gezondheidsclaims, bijlage (vitamine D)
• Verordening (EG) nr. 983/2009, claim over het beendergestel van kinderen
• Verordening (EU) nr. 1228/2014, claim over vallen vanaf 60 jaar